НИЙТЛЭЛҮҮД

Монголын Үндэсний Tөв Архивт байдаг 200-аад жилийн түүхийн архив нь морь унаад, мод тохоод, аймаг алгасаж, хошуу гулсаад, хил даваад, хэвлэгдээд, барлагдаад, зарагдаад байж байх юм. Юу гээчийг үзэх нь энэ вэ?

Улс орон бүр өөрийн гэсэн түүх, үнэт зүйлтэй. Үнэт зүйл бол тухай үндэстэн хийгээд улсын оршин тогтнохын үндэс юм. Түүний нэг нь Бурхан багшийн шарил эрдэнэ (Ratna-эрдэнэ, Шарирам, Сарира-шарил, үлдэс) билээ. Бид өөрсдийн ҮНЭТ ЭРДЭНЭ болоод Соёлын тухай дахин өгүүлэхийн урд дэлхий дахин энэхүү нандин шүтээндээ хэрхэн ханддаг тухай товч өгүүлье.

Удахгүй болох ДҮЙЧИН ӨДӨР-т зориулж "Аав ээжийн ачийг хариулах мани" гэдэг нэгэн шинээр олдсон манийг хүргэж байна.

Ялалт бол ялалт. Ялалт бас тусгаар тогтнол. Ялалтын баяр бидэнд тусгаар тогтнох боломж олгосон бол ТӨГС ялалтанд хүргэх зорилгынхоо төлөө бид харах нүдээ цавчихгүй, цохилох зүрхээ ч зогсоох эрхгүй юм.

(Авъяасгүй судлаачдад зориулав)

Энэхүү хөрөг зураг нь Өндөр гэгээн Занабазарын буюу түүний шавь нарын сургууль хийцийн үед хамаарна. Өөрөөр хэлбэл XVII зууны сүүл XVIII зууны эхэн үед хамаарна. Үүнийг доорхи шинжүүдээр баталж байгаа болно.

ОХУ-ын Буриад дахь бурхны шашин бол коммунизмийн үед БНМАУ-аас ихээхэн хамааралтай байлаа. Иволгын дацан 1970-аад оны үед шатахад СГЗ бурханч лам Уран Данзан гуай очиж, сүм дуган болоод гол шүтээнүүдийг нь бүтээж өгчээ.

Нөгөө Соёлын яам дахиад л айлын шоовдор хүүхэд болов. Шоовдор гэснээс ном судрын үнэгүйдлийн тухай нэг жишээ дахиад хэлбэл ”галзуу солиотой”, ”хулгайч, дээрэмчин”-ээрээ дуудуулах л байх.

Загалмайлагдсан Монгол

1990-ээд оны сүүлээр төвд хэл дээр орчуулагдсан библийн тухай судалгаа хийдэг нэг профессор Монголд ирсэн юм. Багш минь тэр хүнтэй энэ сэдвээр нилээн удаан ярилцаж, Монголын Үндэсний Номын Санд байгаа монгол болон төвд үсгийн библийн болон христийн шашны тухай ном судруудтай танилцуулж билээ.

Амарбаясгалант хийдийн албан ёсны веб хуудсаар зочлоё гэвэл тэнд Японы нүүрний тосны сурталчлах хуудас байршсан байгаа. Amarbayasgalant.org энэ хаяг руу та нэг ороод үзээрэй. Юутай ч хамгийн түрүүнд энэ хаягийг сэргээгээд гадаад ертөнцтэй холбоод өгье. Эндээс л эхэлнэ дээ.

2010 онд Берлин хотноо Макс Планкийн институтийн зохион байгуулсан нэг хурал болов. Боннын их сургуулийн доктор, Дойче банкны урлаг, археологийн куратор Ханс Георг Хөттел хэмээх аугаа эрдэмтний лекцийг сонсох боломж гарсан нь тэр. 1990 онд Непал улс Бурхан багшийн шарилын малтлага хийлгэх гэж байсан боловч Монгол улс Хархорумыг ухах зөвшөөрөл болоод хүсэлт хоёр нэг зэрэг ирсэн. Ингээд бид малтсан. Яагаад малтах болсон бэ? гэвэл Мөнгөн мод болоод Сахиусан тэнгэрийг эрэх хийгээд олох, ямар өндөртэй, хийц хэмжээтэй байсныг тогтооно. Энэ бол миний насан туршийн мөрөөдөл байсан.

Улс орон бүр өөрийн гэсэн түүх, үнэт зүйлтэй. Үнэт зүйл бол тухай үндэстэн хийгээд улсын оршин тогтнохын үндэс юм. Түүний нэг нь Бурхан багшийн шарил эрдэнэ (Ratna-эрдэнэ, Шарирам, Сарира-шарил, үлдэс) билээ.

Монголын түүхийн мартагдсан бүлэг буюу монголчуудын төвд хэлээр бичиж бүтээсэн

Бурхан багш бол эрхэн хоёр шавьтай байжээ. Манай Монгол оронд голдуу 2 шавьтай нь хамт бүтээн тахидаг.

Богд гэдэг үг чухамдаа ямар үг вэ? Энэ үгийн гарлын тухай маш олон таамгууд бий. Хүн бүр л өөр өөрсдийнхөө ухсан мэдсэн сэрсэн ухаанаараа тайлбарладаг.

Ачаалж байна ...